Wyrok nakazowy? Pamiętaj o sprzeciwie

wyrok nakazowy

Większość spraw karnych trafiających do sądów rozpoznawana jest w postępowaniu nakazowym. Wyrok nakazowy niekoniecznie musi stać się natomiast tym ostatnim w sprawie. Niezadowolona z treści orzeczenia strona ma bowiem możliwość wniesienia sprzeciwu od wyroku nakazowego. 

Czym jest wyrok nakazowy?

W sprawach, w których prowadzono dochodzenie, uznając na podstawie zebranego w postępowaniu przygotowawczym materiału, że przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne, sąd może w wypadkach pozwalających na orzeczenie kary ograniczenia wolności lub grzywny wydać wyrok nakazowy. Sąd może wydać wyrok nakazowy, jeżeli na podstawie zebranych dowodów okoliczności czynu i wina oskarżonego nie budzą wątpliwości. Sąd wydaje wyrok nakazowy na posiedzeniu bez udziału stron.

Wyrokiem nakazowym można orzec karę ograniczenia wolności lub grzywnę w wysokości do 200 stawek dziennych albo do 200 000 złotych. Obok kary można, w wypadkach przewidzianych w ustawie, orzec środek karny, przepadek lub środek kompensacyjny. Sąd może także poprzestać na orzeczeniu środka karnego, przepadku lub środka kompensacyjnego, jeżeli zachodzą warunki orzeczenia tylko tego środka.

Wydanie wyroku nakazowego jest niedopuszczalne w sprawie z oskarżenia prywatnego oraz gdy oskarżony:

Jak napisać sprzeciw?

Sprzeciw powinien spełniać wszystkie wymagania dla pisma procesowego (więcej informacji na ten temat znajdziesz tutaj). Ponadto sprzeciw powinien zawierać oznaczenie orzeczenia od którego wnoszony jest sprzeciw oraz oświadczenie o wniesieniu sprzeciwu. Pismo to nie wymaga natomiast uzasadnienia. Sprzeciw wnosi się do sądu, który wydał wyrok nakazowy. 

Jaki jest termin do wniesienia sprzeciwu?

Oskarżonemu i oskarżycielowi przysługuje prawo wniesienia sprzeciwu do sądu, który wydał wyrok nakazowy, w terminie zawitym 7 dni od doręczenia tego wyroku. Sprzeciw może wnieść w tym terminie także pokrzywdzony, o ile w tym samym czasie złoży oświadczenie o zamiarze działania w charakterze oskarżyciela posiłkowego. 

Gdy minie termin do wniesienia sprzeciwu

Gdy minie termin do wniesienia sprzeciwu wyrok nakazowy staje się prawomocny i podlega wykonaniu. niekiedy jednak możliwe jest skuteczne wzniesienie sprzeciwu nawet po upływie wskazanego powyżej terminu. Pozwala bowiem na to procedura przywrócenia terminu. Jeżeli bowiem niedotrzymanie terminu zawitego nastąpiło z przyczyn od strony niezależnych, strona w zawitym terminie 7 dni od daty ustania przeszkody może zgłosić wniosek o przywrócenie terminu, dopełniając jednocześnie czynności (w tym przypadku wniesienie sprzeciwu), która miała być w terminie wykonana. To samo rozwiązanie stosuje się do osób niebędących stronami a uprawnionymi do wniesienia sprzeciwu (pokrzywdzony).

Co się dzieje po wniesieniu sprzeciwu?

Po wniesieniu sprzeciwu wyrok nakazowy traci moc, a sprawa trafi do postępowania zwykłego. Oznacza to, że zostanie wyznaczona i przeprowadzona rozprawa, oskarżony będzie miał możliwość złożenia wyjaśnień w sprawie, przesłuchani zostaną świadkowie i przeprowadzone zostanie pozostałe postępowanie dowodowe. Na koniec postępowania, po zamknięciu rozprawy, strony będą miały możliwość wygłoszenia mów końcowych. Sąd rozpoznający sprawę po wniesieniu sprzeciwu nie jest związany treścią wyroku nakazowego, który utracił moc.

Sprzeciw może być cofnięty do czasu rozpoczęcia przewodu sądowego na pierwszej rozprawie głównej. Wyrok nakazowy, od którego nie wniesiono sprzeciwu lub sprzeciw cofnięto, staje się prawomocny.

Wyrok nakazowy w sprawach o wykroczenia

Sąd na posiedzeniu może wydać wyrok nakazowy w sprawach o wykroczenia, w których wystarczające jest wymierzenie nagany, grzywny albo kary ograniczenia wolności. Sąd orzeka bez udziału stron. Orzekanie w postępowaniu nakazowym może nastąpić, jeżeli okoliczności czynu i wina obwinionego nie budzą wątpliwości. Wydając wyrok nakazowy, sąd uznaje za ujawnione dowody dołączone do wniosku o ukaranie. Wyrokiem nakazowym można orzec również środek karny.

Do wyroku nakazowego w sprawie o wykroczenie stosuje się odpowiednio przepisu o wyroku nakazowym w sprawach karnych. Dlatego też wszystkie opisane wyżej zasady należy stosować analogicznie do wyroków nakazowych w sprawach o wykroczenia.