Sytuacja lekarzy rezydentów w czasach koronawirusa

COVID-19 a wykonywanie zawodu lekarza

Tematem niniejszego artykułu, będącego częścią cyklu artykułów „COVID-19 a wykonywanie zawodu lekarza i lekarza dentysty”  jest sytuacja lekarzy rezydentów w dobie epidemii koronawirusa. Cykl powstał jako odpowiedź na dużą liczbę zapytań płynących do Kancelarii, związanych z sytuacją prawną personelu medycznego w dobie epidemii koronawirusa.

sytuacja lekarzy rezydentów koronawirus

sytuacja lekarzy rezydentów

Młodzi adepci nauk medycznych, odbywający specjalizacje walczą na pierwszym froncie z koronawirusem nie tylko na swoich macierzystych oddziałach, ale również w oddziałach zakaźnych na podstawie skierowania przez pracodawców i organy państwa.

W związku z powyższym nasuwają się pytania natury prawnej, czy lekarze w trakcie odbywania specjalizacji mogą zostać skierowani do pracy przy zwalczaniu epidemii? Jaki jest ich status prawny? Co z ich pierwotnym programem specjalizacji?

Lekarz rezydent w walce z koronawirusem

W przypadku ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii lekarz odbywający szkolenie specjalizacyjne może zostać skierowany do pracy przy zwalczaniu epidemii na dwa sposoby:

  1. przez wojewodę, w drodze decyzji, do pracy przy zwalczaniu epidemii do podmiotu, w którym odbywa szkolenie specjalizacyjne albo do innego podmiotu, lub
  2. przez pracodawcę do realizacji innych zadań niż wynikające z umowy, na podstawie której odbywa szkolenie specjalizacyjne, jeżeli nie zostanie wydana decyzja wojewody o skierowaniu do pracy przy zwalczania epidemii.

Lekarz odbywający szkolenie specjalizacyjne, który został skierowany przez pracodawcę do wykonywania pracy innej niż wynikająca z umowy, na podstawie której odbywa szkolenie specjalizacyjne, wykonuje pracę pod nadzorem lekarza specjalisty wyznaczonego przez kierownika jednostki, do której został skierowany. Lekarz specjalista nadzorujący pracę lekarza w trakcie szkolenia specjalizacyjnego nabywa w takim wypadku odpowiednie uprawnienia kierownika specjalizacji.

Przerwany kurs specjalizacyjny

Lekarze w trakcie specjalizacji, którzy zostali skierowani do pracy na oddziałach zakaźnych nie realizują programu wynikającego z ich pierwotnego planu szkolenia. Co w przypadku niezrealizowania przez lekarza części programu specjalizacji z powodu pracy przy zwalczaniu epidemii lub też odwołania kursu specjalizacyjnego w związku ze stanem zagrożenia epidemicznego lub stanem epidemii?

Ustawodawca przewidział taką ewentualność. Otóż, na wniosek lekarza odbywającego szkolenie specjalizacyjne dyrektor Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego może uznać, w drodze decyzji, okres, w którym lekarz ten nie realizował programu specjalizacji, za równoważny z realizowaniem tego programu, jeżeli w okresie tym realizował zadania polegające na pracy przy zwalczaniu epidemii na podstawie decyzji wojewody lub inne zadania niż wynikające z umowy, na podstawie której odbywa szkolenie specjalizacyjne zlecone przez pracodawcę. Warto zatem pamiętać, by zadbać o pisemne skierowanie do pracy przy zwalczaniu epidemii od swojego pracodawcy. Będzie to przydatne przy składaniu wniosku do CMKP o zaliczenie pracy na oddziale niemacierzystym do programu specjalizacji.

Co w sytuacji, gdy lekarzowi odwołano szkolenie lub kurs specjalizacyjny w związku ze stanem zagrożenia epidemicznego lub stanem epidemii?

Taki lekarz jest zwolniony z obowiązku realizacji tego kursu, jeżeli realizacja tego kursu wymaga przedłużenia szkolenia specjalizacyjnego o okres dłuższy niż 3 miesiące oraz zrealizował wszystkie inne kursy objęte programem specjalizacji.

Zgodnie z komunikatem Ministra Zdrowia, w sytuacji udzielenia lekarzowi odbywającemu szkolenie specjalizacyjne dodatkowej opieki nad dzieckiem, w oparciu o przepisy ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374) szkolenie specjalizacyjne będzie ulegało przedłużeniu, z zachowaniem dotychczasowego trybu. W taki sam sposób będzie przedłużane szkolenie specjalizacyjne w przypadku objęcia lekarza kwarantanną. Z komunikatu Ministra Zdrowia wynika również, że w przypadku, gdy na oddziale, w którym pracuje lekarz zostały wprowadzone zmiany organizacyjne – np. ograniczenie przyjęć, rezygnacja z dyżurów towarzyszących – które miały wpływ na stopień realizacji programu szkolenia specjalizacyjnego lub z powodu zagrożenia epidemicznego lub epidemii został odwołany kurs specjalizacyjny, szkolenie specjalizacyjne będzie przedłużone na podstawie procedury, zgodnie z którą, w uzasadnionych przypadkach zgodę na dodatkowe przedłużenie okresu trwania szkolenia specjalizacyjnego może wyrazić wojewoda, a w odniesieniu do lekarzy odbywających specjalizację w ramach rezydentury – minister właściwy do spraw zdrowia.

W przypadku nadrobienia w okresie późniejszym poszczególnych elementów programu, np. procedur lub dyżurów, przedłużenie szkolenia nie będzie konieczne. Podobnie, jeżeli z powodu epidemii lekarz będzie świadczył pracę w trybie rotacyjnym, ale mimo tego w założonym okresie szkolenia zrealizuje wszystkie procedury, wówczas nie będzie konieczności jego przedłużenia. Ten sam mechanizm przedłużenia szkolenia specjalizacyjnego będzie miał zastosowanie, w przypadku gdy lekarz w trakcie szkolenia specjalizacyjnego, zostanie czasowo przeniesiony na inny odział, w którym w związku z epidemią istnieje zapotrzebowanie na kadry medyczne. Minister Zdrowia i Wojewoda, skorzysta z ww. procedury przy przedłużaniu szkolenia specjalizacyjnego, również wtedy, gdy z powodu stanu epidemii nie będą mogły odbywać się staże kierunkowe. W takiej sytuacji, lekarz odbywający szkolenie specjalizacyjne powinien wrócić do macierzystej placówki i zostać zagospodarowany zgodnie z jej potrzebami, w szczególności jednak na oddziale prowadzącym staż podstawowy.

Ministerstwo zdrowia wyraziło również pogląd, że lekarze odbywający staż podstawowy w ramach szkolenia specjalizacyjnego w oddziale, który został czasowo przekształcony w oddział zakaźny, z powodu pandemii koronawirusa, kontynuują to szkolenie bez konieczności jego zawieszania. Jednocześnie poinformowano, że przejściowa zmiana profilu oddziału może spowodować konieczność przedłużenia szkolenia jedynie w sytuacji gdy lekarz nie będzie miał możliwości zrealizowania wymaganych programem szkolenia procedur. Szkolenie specjalizacyjne rezydentów, po dostarczeniu stosownego zaświadczenia od pracodawcy będzie w takim wypadku przedłużane z zachowaniem trybu. Natomiast lekarze odbywający staż kierunkowy w ramach szkolenia specjalizacyjnego w oddziale, który został czasowo przekształcony w oddział zakaźny, z powodu pandemii koronawirusa, mogą powrócić do jednostki macierzystej i tam kontynuować szkolenie lub mogą zostać skierowani na inny staż kierunkowy.

W przypadku konieczności przedłużenia szkolenia wskutek przerwania lub braku możliwości skierowania na staż kierunkowy z powodu przejściowej zmiany profilu oddziału realizującego staż kierunkowy, szkolenie specjalizacyjne ulegnie przedłużeniu. Szkolenie specjalizacyjne rezydentów, po dostarczeniu stosownego zaświadczenia od pracodawcy będzie w takim wypadku przedłużane z zachowaniem trybu.

Zachęcamy do śledzenia dalszych artykułów z serii „COVID-19 a wykonywanie zawodu lekarza i lekarza dentysty – Q&A” a także do dołączenia do Newslettera GC Adwokaci