znakowanie i rejestracja psów i kotów
Od wejścia w życie ustawy z dnia 15 maja 2026 r. o Krajowym Rejestrze Oznakowanych Psów i Kotów każdy właściciel psa i kota będzie miał prawny obowiązek zaczipowania zwierzęcia i wpisania go do ogólnopolskiego rejestru prowadzonego przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (KROPiK). Oznakowanie polega na wszczepieniu transpondera (mikroczipa), a rejestracji dokonuje lekarz weterynarii. Ustawa wchodzi w życie zasadniczo po upływie 2 lat od dnia ogłoszenia, czyli od ogłoszenia z 10 czerwca 2026 r. Za niedopełnienie obowiązku grozi kara grzywny (osobom fizycznym) albo kara administracyjna sięgająca 200% przeciętnego wynagrodzenia (podmiotom prawnym). Poniżej wyjaśniamy, kogo to dotyczy, w jakich terminach trzeba działać i czego można uniknąć.
Kogo dotyczy obowiązek i co właściwie trzeba zrobić
Obowiązek dotyczy właścicieli psów (Canis lupus familiaris) oraz kotów (Felis silvestris catus). Na proces składają się dwie odrębne czynności, których nie należy mylić:
- oznakowanie to wszczepienie zwierzęciu mikroczipa (transpondera) spełniającego określone normy techniczne ISO,
- rejestracja to wprowadzenie danych zwierzęcia i właściciela do systemu KROPiK
To rozróżnienie ma znaczenie praktyczne. Jeśli pies lub kot ma już wszczepiony czip odczytywalny czytnikiem zgodnym z normą ISO 11785 (np. zwierzę przywiezione z zagranicy albo zaczipowane wcześniej), ponownego znakowania się nie wykonuje. Pozostaje wówczas sama rejestracja w rejestrze.
Obowiązek znakowania i rejestracji ciąży co do zasady na właścicielu. W przypadku zwierząt w schronisku odpowiada za to podmiot prowadzący schronisko, a w przypadku zwierząt w domu tymczasowym, organizacja zapewniająca opiekę. To istotne, bo ustawa wprowadza do polskiego prawa nowe pojęcie domu tymczasowego, dotąd nieuregulowane.
znakowanie i rejestracja psów i kotów
Do kiedy trzeba zaczipować i zarejestrować zwierzę
Terminy zależą od gatunku i sytuacji. Dla zwierząt pojawiających się po wejściu ustawy w życie ustawodawca przewidział następujące momenty graniczne:
- psy podlegają oznakowaniu i rejestracji najpóźniej do dnia pierwszego szczepienia przeciwko wściekliźnie, a jeśli wcześniej dochodzi do sprzedaży lub oddania psa, to do dnia poprzedzającego przeniesienie własności,
- koty podlegają oznakowaniu i rejestracji najpóźniej do dnia ukończenia 3. miesiąca życia, a w razie wcześniejszej sprzedaży lub oddania, do dnia poprzedzającego przeniesienie własności,
- psy i koty przywiezione do Polski jako kraju docelowego należy zarejestrować (a jeśli nie są oznakowane, także oznakować) w terminie 14 dni od wwozu albo od zakończenia kwarantanny.
znakowanie i rejestracja psów i kotów
Kluczowy jest tu mechanizm „przeniesienia własności”. Oznacza on, że nie można legalnie sprzedać ani oddać szczeniaka czy kociaka, który nie został wcześniej zaczipowany i zarejestrowany. To rozwiązanie wprost uderza w niekontrolowane rozmnażanie i handel zwierzętami bez dokumentów.
Co z psami i kotami, które już mamy
Jeżeli zwierzę żyło już przed wejściem ustawy w życie (pies był szczepiony przeciw wściekliźnie, a kot ukończył 3. miesiąc życia), obowiązuje termin przejściowy: oznakowanie i rejestracja w ciągu 3 lat od dnia wejścia ustawy w życie, chyba że wcześniej dojdzie do przeniesienia własności. Dodatkowo przez pierwsze 3 lata Agencja zapewnia bezpłatną rejestrację zwierząt, którym wszczepiono czip jeszcze przed wejściem ustawy w życie. Warto z tego okna skorzystać.
znakowanie i rejestracja psów i kotów
Ile to kosztuje i jakie kary grożą za zaniedbanie
Ustawa wprowadza maksymalną opłatę za oznakowanie (obejmującą też koszt czipa), za rejestrację oraz za zmianę danych na wniosek. Każda z tych czynności kosztuje maksymalnie 0,56% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej za poprzedni rok. Gmina może refundować część lub całość tych kosztów właścicielom oraz schroniskom, jeśli przewiduje to jej program opieki nad zwierzętami.
Najważniejsza z praktycznego punktu widzenia jest odpowiedzialność za zaniechanie. Ustawa rozdziela ją w zależności od tego, kim jest właściciel:
znakowanie i rejestracja psów i kotów
- osoby fizyczne (zwykli właściciele) podlegają karze grzywny, orzekanej w trybie postępowania w sprawach o wykroczenia,
- osoby prawne i jednostki organizacyjne (np. fundacje, spółki, stowarzyszenia prowadzące schroniska) podlegają karze administracyjnej od 0,56% do 200% przeciętnego wynagrodzenia, nakładanej decyzją powiatowego lekarza weterynarii.
Karane jest nie tylko samo niezaczipowanie i niezarejestrowanie zwierzęcia w terminie. Sankcją objęte jest również złamanie zakazu sprzedaży, nabycia lub wydania ze schroniska zwierzęcia nieoznakowanego lub niezarejestrowanego, niezłożenie wymaganych wniosków o zmianę danych w terminie oraz utrudnianie kontroli. Kontrolować oznakowanie i rejestrację mogą organy Inspekcji Weterynaryjnej, Policja oraz straż gminna (miejska), a w gminach bez straży, także wójt, burmistrz lub prezydent miasta, którzy posługują się czytnikiem czipa.
Obowiązki, o których łatwo zapomnieć po rejestracji
Wpisanie zwierzęcia do KROPiK to nie koniec. Ustawa nakłada obowiązek aktualizacji danych, a niektóre terminy są krótkie. Na przykład:
- zmianę adresu, danych kontaktowych czy podobnych danych trzeba zgłosić w terminie 14 dni,
- nabycie psa lub kota (zmianę właściciela) należy zgłosić w terminie 14 dni od nabycia, po okazaniu dokumentu potwierdzającego nabycie,
- śmierć zwierzęcia poza zakładem leczniczym również podlega zgłoszeniu w terminie 14 dni.
znakowanie i rejestracja psów i kotów
Część danych właściciel może zmienić samodzielnie po zalogowaniu do systemu, w tym imię zwierzęcia, dane adresowe i kontaktowe, informację o śmierci czy oznaczenie, że zwierzę uciekło lub zabłąkało się. Co istotne, niektóre z tych oświadczeń składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, z obowiązkową klauzulą o świadomości tej odpowiedzialności. Podanie nieprawdziwych danych nie jest więc wyłącznie kwestią porządkową.
Dostęp do swoich danych i danych zwierzęcia, a także możliwość ich zmiany w określonym zakresie, ma być zapewniony również w aplikacji mObywatel, wraz z przypomnieniem o zbliżającym się terminie szczepienia przeciwko wściekliźnie.
Po co powstał rejestr i kto będzie miał do niego dostęp
KROPiK jest rejestrem publicznym. Gromadzi m.in. numer czipa, dane zwierzęcia, dane właściciela (w tym PESEL), informacje o szczepieniach przeciw wściekliźnie, o ubezpłodnieniu, a także o śmierci zwierzęcia. Celem ustawy jest przede wszystkim ograniczenie bezdomności psów i kotów oraz umożliwienie szybkiego ustalenia właściciela zwierzęcia, które uciekło lub zostało porzucone.
Dostęp do danych, w zakresie niezbędnym do realizacji zadań ustawowych, otrzymują m.in. gminy, Policja, Straż Graniczna, straż gminna (miejska), Inspekcja Weterynaryjna, prokuratura i sądy. Rejestr ma też służyć kontroli szczepień przeciw wściekliźnie oraz poborowi opłaty od posiadania psów. Przewidziano wyłączenia, m.in. dla psów służbowych Policji, wojska czy Straży Granicznej, których dane mogą być z rejestru usuwane lub ograniczane.
Kiedy warto skonsultować sprawę z adwokatem
Większość właścicieli zaczipuje i zarejestruje zwierzę bez problemu. Po pomoc prawną warto jednak sięgnąć w sytuacjach, w których pojawia się ryzyko sankcji lub sporu, w szczególności gdy
- otrzymali Państwo decyzję powiatowego lekarza weterynarii o karze administracyjnej i rozważają odwołanie,
- prowadzą Państwo schronisko, fundację lub stowarzyszenie i muszą wdrożyć nowe obowiązki, w tym dotyczące domów tymczasowych,
- doszło do sporu przy sprzedaży lub nabyciu zwierzęcia bez wymaganego oznakowania i rejestracji,
- zarzuca się Państwu złożenie fałszywego oświadczenia w związku z danymi w KROPiK.
W takich sprawach liczą się terminy i właściwe udokumentowanie czynności. Warto zachowywać dokumenty potwierdzające oznakowanie i rejestrację, zaświadczenia o szczepieniach oraz dokumenty potwierdzające nabycie zwierzęcia. To one będą podstawowym dowodem w razie kontroli lub postępowania.
Potrzebujesz wsparcia w swojej sprawie?
Skontaktuj się z nami, jeśli chcesz skonsultować swoją sytuację lub uporządkować kolejne kroki. Podczas rozmowy omówimy możliwe rozwiązania i pomożemy wybrać najlepszą strategię działania.
ADWOKAT
Założyciel i partner w Kancelarii GC Adwokaci. Specjalizuje się w prawie cywilnym i rodzinnym, obsłudze kontraktów budowlanych i prawie zamówień publicznych. Prowadzi również sprawy cywilne, w szczególności z zakresu prawa umów, prawa rzeczowego i spadkowego oraz sprawy rodzinne.